Biuletyn Informacji Publicznej RPO

• Senior, który nie korzysta z nowoczesnych form płatności, skarży się, że obciążono go opłatą dodatkową za nieopłacenie postoju w warszawskiej strefie płatnego parkowania - wkoło były same parkomaty bezgotówkowe
• W jego ocenie prowadzi to do wykluczenia osób starszych, nieumiejących korzystać z nowoczesnych form płatności i  pozbawia ich godności. Uważa on, że opłata dodatkowa powinna być mu zwrócona
• Z  przepisów wynika, że każdy kierowca ma do wyboru trzy możliwości opłat: bilonem, kartą płatniczą lub przy użyciu urządzeń mobilnych. Gdy zarządca wymienia część urządzeń, instalując parkomaty nieobsługujące płatności gotówkowych, to w istocie wbrew prawu modyfikuje sposoby wnoszenia opłat - ocenia Rzecznik Praw Obywatelskich
• AKTUALIZACJA: ZDM odpisał m.in., że możliwość wnoszenia opłat za postój w Warszawie za pomocą bilonu w dalszym ciągu jest możliwa. Zmianą jest kwestia proporcji między urządzeniami, które przyjmują opłatę bilonem, a kartę płatniczą - wynikająca ze zmiany udziału płatności bilonem z ok. 80% do ok. 10%, w mniej niż 15 lat. Udział parkomatów, w których opłatę można wnieść bilonem, wynosi obecnie 42%
• Dodano, że pozostawienie na kolejną dekadę parkomatów „gotówkowych” w miejscach, w których w ostatnich latach w minimalnym zakresie lub w ogóle nie korzystano z tej formy płatności, mogłoby narazić warszawski samorząd na zarzut niegospodarności. Różnica w kosztach obsługi parkomatów gotówkowych i bezgotówkowych jest bowiem znacząca (cała odpowiedź w załączeniu).

Biuro RPO występuje do Zarządu Dróg Miejskich w Warszawie po piśmie obywatela, który skarży się na niesprawiedliwe obciążenie opłatą dodatkową za nieopłacenie postoju samochodu w strefie płatnego parkowania. 

Skarżący jest seniorem, który nie korzysta z nowoczesnych form płatności, a postój opłacał zawsze w formie gotówkowej.  W kwietniu 2025 r. zatrzymał samochód przy ul. Kazimierzowskiej i udał się do parkomatu. To nowe urządzenie nie przyjmowało  jednak gotówki. W związku z tym skarżący przestawił auto i zaczął szukać parkometru na bilon. Znalazł go dopiero na Al. Niepodległości, gdzie wykupił bilet kontrolny.

W maju 2025 r. otrzymał z ZDM wezwanie do opłaty dodatkowej za nieopłacenie postoju na ul. Kazimierzowskiej.  Fakt ten stwierdzono o godz. 10.39, kiedy – jak twierdzi skarżący – jego auto nie było tam zaparkowane.

Według skarżącego zlikwidowanie licznych parkomatów gotówkowych zmusza kierowców, którzy nie mają karty płatniczej lub dostępu do systemu płatności mobilnych, do poszukiwania urządzeń przyjmujących gotówkę. Wystawia to ich na niebezpieczeństwo obciążenia opłatą dodatkową, gdyż nie są w stanie wypełnić obowiązku niezwłocznej zapłaty za postój.  W ocenie skarżącego prowadzi to do wykluczenia osób starszych nieumiejących korzystać z nowoczesnych form płatności i pozbawia ich godności. Skarżący uważa, że opłata dodatkowa powinna być mu zwrócona.

W wystąpieniu z 17 lutego 2025 r. do ZDM RPO zwrócił uwagę, że wyposażenie warszawskiej strefy płatnego parkowania w parkomaty bezgotówkowe skutkuje nierównym traktowaniem części kierowców, którzy nie dysponują nowoczesnymi środkami płatniczymi. 

Z treści przepisów wynika, że każdy kierowca ma do wyboru trzy możliwości opłat w strefie płatnego parkowania (monetami, kartą płatniczą lub przy użyciu urządzeń mobilnych przeznaczonych do transakcji bezgotówkowych). Gdy zarządca wymienia część urządzeń, instalując parkomaty nieobsługujące płatności gotówkowych, to w istocie decyduje o sposobie wnoszenie tych opłat. 

Dochodzi wtedy do faktycznej modyfikacji sposobów wnoszenia opłat ustalonych w przepisach prawa miejscowego. Zarządca wchodzi zatem - wbrew prawu - w kompetencje przypisane wyłącznie radzie gminy.

Dyrektor Zespołu Prawa Administracyjnego i Gospodarczego RPO Piotr Mierzejewski prosi dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w Warszawie Łukasza Puchalskiego o zbadanie sprawy, ustosunkowanie się do okoliczności przedstawionych przez skarżącego i poinformowanie o stanowisku.

V.565.153.2025