Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



kasacja w sprawie przepadku na rzecz Skarbu Państwa pojazdu mechanicznego z dnia 2026-09-17.

Adresat:
Sąd Najwyższy
Sygnatura:
II.510.681.2026
Data sprawy:
2026-09-17
Rodzaj sprawy:
kasacja karna (RKK)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Karnego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

kasacja w sprawie przepadku na rzecz Skarbu Państwa pojazdu mechanicznego.

Działając na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Rzecznik Praw Obywatelskich złożyła kasację od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 28 lutego 2025 r. (sygn. akt II K 1291/24) i zaskarżyła powyższe orzeczenie w zakresie rozstrzygnięcia o przepadku na rzecz Skarbu Państwa pojazdu mechanicznego, zawarte w punkcie VIII wyroku, na korzyść P.Z. Jednocześnie wniosła o uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w J. w zaskarżonej części.

Wyrokowi temu zarzuciła rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 366 § 1 k.p.k. polegające na orzeczeniu przepadku pojazdu mechanicznego, w sytuacji gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności związane z prawem własności pojazdu, które to okoliczności determinowały orzeczenie środka określonego w art. 44b § 1 k.k.

Wyrokiem z dnia 28 lutego 2025 r. Sąd Rejonowy w J. uznał P. Z. za winnego popełnienia szeregu czynów, między innymi występków z art. 178 a § 1 k.k. i art. 180 a k.k. i art. 244 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy przyjęciu, iż stanowią one ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. i wymierzył mu karę 250 stawek dziennych przy przyjęciu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych. W punkcie VIII wyroku orzekł na rzecz Skarbu Państwa przepadek pojazdu mechanicznego w postaci samochodu marki (…). P.Z. został również skazany za popełnienie występku z art. 160 § 1 k.k. oraz art. 180a k.k. Wymierzone oskarżonemu w pkt I, II, V części dyspozytywnej wyroku jednostkowe kary grzywny Sąd połączył i wymierzył mu karę łączną 400 stawek dziennych przy przyjęciu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 złotych. Wyrok uprawomocnił się w dniu 28 marca 2025 roku.

Wskazany wyrok nie może się ostać z uwagi na fakt, że zapadł z rażącym naruszeniem prawa wskazanym w zarzucie kasacji, mającym istotny wpływ na jego treść. Zważywszy na rozbieżności w wyjaśnieniach P. Z., po stronie Sądu powinny zaistnieć uzasadnione wątpliwości co do rzeczywistego statusu majątkowego skazanego, w szczególności w zakresie ustalenia, czy przysługiwało mu prawo własności samochodu marki (…) objętego orzeczeniem o przepadku. Poprzestanie zaś wyłącznie na oświadczeniu oskarżonego nie odpowiadało standardowi postępowania karnego w sprawie, której przedmiotem było orzeczenie środka prowadzącego do pozbawienia prawa własności.

Mając na uwadze kierunek kasacji, zdaniem RPO brak jest podstaw do formułowania wniosku o wydanie orzeczenia następczego. Rzecznik Praw Obywatelskich uznała zarzut kasacji i jej wniosek za zasadne oraz wniosła o ich uwzględnienie.