wystąpienie do Minister Klimatu i Środowiska w sprawie braku możliwości ubiegania się o dofinansowanie uczestników Programu Priorytetowego „Moja Elektrownia Wiatrowa” realizowanego przez NFOŚiGW z dnia 2026-09-08.
wystąpienie do Minister Klimatu i Środowiska w sprawie braku możliwości ubiegania się o dofinansowanie uczestników Programu Priorytetowego „Moja Elektrownia Wiatrowa” realizowanego przez NFOŚiGW.
Istotą wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich jest sytuacja osób, które poniosły znaczne nakłady finansowe na zakup i montaż przydomowych instalacji wiatrowych oraz magazynów energii w ramach Programu Priorytetowego „Moja Elektrownia Wiatrowa”, realizowanego przez NFOŚiGW. Osoby te nie zdążyły złożyć wniosków o dofinansowanie, ponieważ nabór zamknięto wcześniej niż zapowiedziano w oficjalnej komunikacji.
Prosumenci, którzy z uwagi na nagłe zamknięcie naboru wniosków zostali pozbawieni możliwości ubiegania się o dofinansowanie, założyli stronę internetową opisującą działania Funduszu, które w ich ocenie doprowadziły do niekorzystnej dla nich sytuacji. Jednym ze stawianych zarzutów jest brak informacji ze strony Funduszu o wyczerpywaniu się środków. Sama nazwa strony internetowej, nawiązuje do nagłaśnianych w mediach działań przestępców wyłudzających oszczędności. Aktywność poszkodowanych prosumentów spotkała się ze stanowczą reakcją i krytyką ze strony władz Funduszu, który wezwał poszkodowanych do niezwłocznego zaprzestania naruszeń dóbr osobistych. Fundusz zapowiedział także możliwość skierowania przedmiotowej sprawy na drogę sądową. W tym kontekście RPO wskazała, że organy władzy publicznej i podmioty wykonujące zadania publiczne powinny ze swej istoty tolerować kontrolę i krytykę społeczną. Co więcej, w świetle aktualnego standardu strasburskiego, samo występowanie przez organ władzy publicznej z powództwem cywilnym o ochronę dobrego imienia może budzić poważne wątpliwości z punktu widzenia standardów ochrony wolności wypowiedzi, ograniczając debatę publiczną.
Rzecznik zwróciła również uwagę na działania Funduszu w świetle standardów konstytucyjnych. Transformacja energetyczna i programy wspierające odnawialne źródła energii są kluczowe dla ochrony klimatu, jednak sposób ich realizacji nie może naruszać standardów konstytucyjnych, w szczególności zasady zaufania obywatela do państwa oraz w odpowiednim zakresie zasady ochrony interesów w toku. Obywatele, podejmując decyzje o zakupie kosztownych mikroinstalacji wiatrowych, mieli prawo oczekiwać, że podmiot wykonujący zadania publiczne i dysponujący środkami publicznymi przeznaczonymi na dofinansowanie takich inwestycji będzie na bieżąco i w sposób transparentny informował o wyczerpywaniu się budżetu Programu.
RPO poprosiła o wyjaśnienie kwestii czy i kiedy Fundusz informował interesariuszy o wyczerpywaniu się środków przeznaczonych na realizację Programu oraz jakie działania naprawcze zamierza podjąć MKiŚ w odniesieniu do poszkodowanych osób.
W opinii Rzecznika w ewentualnych przyszłych edycjach programów wspierających inwestycje w odnawialne źródła energii należałoby rozważyć usprawnienie mechanizmów informowania prosumentów o wyczerpywaniu się środków budżetowych, w szczególności przez zapewnienie bieżącej, publicznie dostępnej informacji o poziomie wykorzystania alokacji oraz odpowiedniego uprzedzenia o ryzyku zamknięcia naboru.
Mając powyższe na uwadze Rzecznik Praw Obywatelskich zwróciła się do Minister Klimatu i Środowiska z prośbą o zajęcie stanowiska w przedstawionej sprawie.