Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego z dnia 2026-07-28.

Adresat:
Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sygnatura:
BPW.511.88.2025
Data sprawy:
2026-07-28
Rodzaj sprawy:
żądanie wszczęcia postepowania administracyjnego (ŻPA)
Nazwa zepołu:
Biuro Pełnomocnika Terenowego we Wrocławiu
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego.

Działając na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz w zw. z art. 14 pkt 6 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o RPO, Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła o uchylenie decyzji z dnia 15 września 2015 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego wydanej wobec P. G. przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w D. z uwagi na istnienie przesłanki słusznego interesu strony.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że P. P. G. dnia 10 maja 2012 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012 w ramach Pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.2 – Uprawy rolnicze. W dniu 8 lutego 2013 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w N. wydał decyzję, w której przyznał płatność rolnośrodowiskową. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi H. K., a wypłacone środki trafiły bezpośrednio na jego rachunek bankowy. W kolejnych latach, tj. 10 maja 2013 r. i 27 maja 2014 r., składane były przez stronę kolejne wnioski kontynuacyjne, dotyczące tego samego pakietu, obejmujące powierzchnię 25 ha i prowadzące do wydania decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowych, które każdorazowo przekazywane były na rachunek H. K. W dniu 24 października 2014 r. P. G. złożył do Biura Powiatowego ARiMR w D. wniosek o zmianę wpisu w ewidencji producentów, obejmujący m.in. aktualizację miejsca zamieszkania oraz zmianę numeru rachunku bankowego z rachunku pełnomocnika na własny. W roku 2015 strona nie złożyła wniosku kontynuacyjnego, co stało się podstawą do wszczęcia z urzędu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w D. postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego z dnia 15 września 2015 r., w której ustalono, że P. G. jest zobowiązany do zwrotu środków w wysokości 60 565,00 zł. Decyzja została odebrana przez stronę w dniu 21 września 2015 r., co zostało potwierdzone zwrotnym potwierdzeniem odbioru. P. G. wniósł odwołanie w dniu 1 października 2015 r., jednakże nie zostało ono uwzględnione, a tym samym zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. W międzyczasie, w dniu 20 sierpnia 2015 r., P. G. odwołał pełnomocnictwo udzielone H. K. Informacja ta wpłynęła do Biura Powiatowego ARiMR w D. w dniu 18 września 2015 r. W dniu 1 lutego 2017 r. Sąd Rejonowy w G. wydał wyrok, w którym uznał H. K. winną popełnienia przestępstwa polegającego na przedłożeniu jako autentycznych podrobionych wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za lata 2012 i 2013 oraz deklaracji pakietowych zawierających sfałszowany podpis P. G.

Zdaniem RPO w niniejszej sprawie urzeczywistnia się przesłanka słusznego interesu strony, stanowiąca podstawę do uchylenia przedmiotowej decyzji. Jak już wskazano powyżej, P. G. nie miał wiedzy o złożeniu w jego imieniu wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, nie brał udziału w postępowaniach administracyjnych, które zakończyły się wydaniem decyzji przyznających płatności, a także nie otrzymał żadnych środków finansowych wynikających z tych decyzji. Świadczenia te zostały wypłacone osobie trzeciej, która działała bez wiedzy i zgody P. G., a postępowanie zostało następnie prawomocnie zakwalifikowane jako przestępstwo. Rzecznik wskazała, że zgodnie z art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może zostać uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli za takim rozstrzygnięciem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Mając na uwadze powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła jak we wstępie.