Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



wystąpienie do Przewodniczącego Komisji Ustawodawczej Senatu RP – uwagi do senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o petycjach (druk senacki nr 764, Senat RP XI kadencji) z dnia 2026-07-23.

Adresat:
Senat/Kancelaria Senatu
Sygnatura:
VII.604.14.2026
Data sprawy:
2026-07-23
Rodzaj sprawy:
uwagi RPO do przygotowywanych (zmienianych) aktów prawnych (WL)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

wystąpienie do Przewodniczącego Komisji Ustawodawczej Senatu RP – uwagi do senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o petycjach (druk senacki nr 764, Senat RP XI kadencji).

Rzecznik zaznaczyła, że ww. projekt ustawy zmierza do wykreowania prawnego obowiązku publikacji zawiadomienia o sposobie załatwienia petycji wraz z uzasadnieniem na stronie internetowej podmiotu właściwego do rozpatrzenia petycji lub urzędu go obsługującego. Zdaniem RPO ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach w obecnym kształcie nie przewiduje takiego obowiązku choć art. 8 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej dopuszcza wprowadzanie do Biuletynu Informacji Publicznej informacji mających walor informacji publicznej, których udostępnienie nie jest obowiązkowe. Obecne rozwiązania sprzyjają kształtowaniu się różnorodnych praktyk administracyjnych w całym kraju, które różnicują zakres urzeczywistniania praw jednostki.

W ocenie Rzecznik projektowana zmiana prawna przyczyni się do pełniejszej realizacji zagwarantowanego w art. 63 Konstytucji RP prawa do składania petycji, jak i chronionego przez art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP prawa dostępu do informacji publicznej. Projektowane rozwiązania prawne wpisują się również w gwarancje zasady dobrej administracji na gruncie art. 41 ust. 2 lit. c Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, który odwołuje się do obowiązku uzasadniania decyzji podejmowanych przez organy administracji publicznej i zmierzają także ku realizacji postulatu transparentności zawartego w pkt 5 rezolucji Rady Praw Człowieka ONZ z dnia 23 marca 2016 r. o roli good governance dla promowania i ochrony praw człowieka.

Rzecznik Praw Obywatelskich oceniła także, że konkretne zawarte w projekcie ustawy rozwiązania legislacyjne są trafne. RPO wskazała, iż postulowane brzmienie art. 13 ust. 3 ustawy o petycjach nakłada obowiązek publikacji zawiadomienia o sposobie załatwienia petycji na stronie internetowej podmiotu właściwego do rozpatrzenia petycji lub urzędu go obsługującego. Jednocześnie wdrożenie tego przepisu nie znosi obowiązku skierowania do petytora osobistego zawiadomienia przewidzianego w aktualnie obowiązującym art. 13 ust. 1 ustawy o petycjach. Wyjątek stanowi regulacja petycji wielokrotnej, w ramach której zgodnie z projektowanym brzmieniem art. 13 ust. 4 ustawy o petycjach wystarczająca będzie publikacja zawiadomienia o sposobie załatwienia petycji. Reguła taka w obecnym stanie prawnym wynika z art. 11 ust. 4 ustawy o petycjach. Dlatego w opinii RPO uchylenie tego przepisu jest wyłącznie zmianą systematyzującą, zaś analogiczna norma prawna dotycząca petycji wielokrotnej, w razie dokonania postulowanej nowelizacji, zawarta byłaby w art. 13 ust. 4 ustawy o petycjach.

Zdaniem Rzecznik projektowane rozwiązania normatywne, przy prawidłowym ich stosowaniu, nie rodzą ryzyka dla ochrony danych osobowych oraz prawa do prywatności, do których odwołują się odpowiednio art. 51 oraz art. 47 Konstytucji RP. Co więcej, wydają się być relatywnie proste we wdrożeniu przez podmioty rozpatrujące petycje, niezależnie od zasobów materialnych i kadrowych będących w ich dyspozycji. RPO podkreśliła także, że projekt ustawy wydaje się spójny z inną, niedawno zgłoszoną koncepcją nowelizacji ustawy o petycjach, jaką zaprezentowano w komisyjnym projekcie ustawy o zmianie ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy o petycjach (druk sejmowy nr 2721, Sejm RP X kadencji).

Rzecznik Praw Obywatelskich zwróciła się do Przewodniczącego Komisji Ustawodawczej Senatu RP z prośbą o informację na temat dalszego przebiegu prac legislacyjnych. Jednocześnie wyraziła aprobatę dla przedstawionego projektu ustawy w obecnym kształcie.

 
Wystąpienie dołączone do tego dokumentu: