Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



kasacja w sprawie uchylenia zaskarżonego wyroku z uwagi na naruszenie prawa procesowego polegające na przeprowadzeniu nienależytej kontroli instancyjnej przez Sąd Odwoławczy z dnia 2026-07-21.

Adresat:
Sąd Najwyższy
Sygnatura:
II.511.557.2026
Data sprawy:
2026-07-21
Rodzaj sprawy:
kasacja karna (RKK)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Karnego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

kasacja w sprawie uchylenia zaskarżonego wyroku z uwagi na naruszenie prawa procesowego polegające na przeprowadzeniu nienależytej kontroli instancyjnej przez Sąd Odwoławczy.

Działając na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Rzecznik Praw Obywatelskich złożyła kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 września 2025 r. (sygn. akt X Ka 741/25) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla W.-M. z dnia 30 kwietnia 2025 r. (sygn. akt III K 255/24) i zaskarżyła powyższe orzeczenie w całości na korzyść M. M. A. Jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 4 września 2025 r. (sygn. akt X Ka 741/25) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Orzeczeniu temu Rzecznik zarzuciła rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, to jest art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., polegające na przeprowadzeniu nienależytej kontroli instancyjnej przez Sąd Odwoławczy, który rozpoznając apelację obrońcy oskarżonego oraz osobistą apelację oskarżonego, niezależnie od granic zaskarżenia oraz podniesionych zarzutów, nie przekroczył z urzędu granic środka odwoławczego i utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji obarczony wadą naruszenia prawa materialnego, tj. art. 64 § 1 k.k., gdyż niespełnione zostały ustawowe przesłanki uzasadniające przyjęcie recydywy kwalifikowanej zwykłej, ponieważ oskarżony nie popełnił umyślanego przestępstwa podobnego do przestępstwa, za które był już skazany, a tylko wykroczenie przeciwko mieniu, za które na mocy art. 12 § 2 k.k. odpowiedzialność kształtowana jest jedynie jak za czyn zabroniony wyczerpujący znamiona przestępstwa, co doprowadziło do oczywistej niesprawiedliwości zaskarżonego orzeczenia.

W niniejszej sprawie M. M. A. został oskarżony o to, że działając w krótkich odstępach czasu, przy wykorzystaniu tej samej sposobności, dokonał kradzieży paliwa na łączną kwotę 3852,62 zł na szkodę różnych stacji paliw – przy czym czynu tego dopuścił się przed upływem 5 lat od odbycia kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej przez Sąd za umyślne przestępstwo podobne oraz kierując pojazdem osobowym, nie zastosował się do orzeczonego przez Sąd Rejonowy dla W.-M. zakazu prowadzenia pojazdów. Wyrokiem z dnia 30 kwietnia 2025 r. Sąd Rejonowy dla W.- M. oskarżonego M. M. A. uznał za winnego tego, że popełnił dziesięć umyślnych wykroczeń przeciwko mieniu na łączną kwotę 3 203,48 zł, w tym dokonał zaboru w celu przywłaszczenia paliwa o różnej ilości i wartości, przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej przez Sąd za umyślne przestępstwo podobne wymierzył mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności.

Apelacje od wyroku złożyli oskarżony oraz obrońca oskarżonego, ale Sąd Okręgowy w W. utrzymał go w mocy postanowieniem z dnia 4 września 2025 r. Kasację od powyższego wyroku w całości na korzyść oskarżonego wniósł obrońca, zarzucając rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść orzeczenia poprzez zaniechanie wszechstronnego skontrolowania trafności oraz prawidłowości wyroku Sądu I instancji w zaskarżonym przez oskarżonego zakresie, jak również nierzetelną i powierzchowną ocenę podniesionych w apelacji oskarżonego zarzutów. Postanowieniem z dnia 14 maja 2026 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako bezzasadną.

W ocenie RPO utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia należy uznać za rażąco niesprawiedliwe, naruszenie to miało istotny wpływ na treść wyroku, gdyż doprowadziło do utrzymania w mocy orzeczenia obarczonego wadą naruszenia prawa materialnego. Mając na względzie powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła jak we wstępie.