V.511.498.2026 z 17 lipca 2026 r. – żądanie wszczęcia postępowania cywilnego z powództwa Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Finansów przeciwko J. T., P. T. i V. M. T. małoletniej reprezentowanej przez J. T. o zapłatę w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w W z dnia 2026-07-17.
V.511.498.2026 z 17 lipca 2026 r. – żądanie wszczęcia postępowania cywilnego z powództwa Skarbu Państwa reprezentowanego przez Ministra Finansów przeciwko J. T., P. T. i V. M. T. małoletniej reprezentowanej przez J. T. o zapłatę w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w W.
Działając na podstawie art. 14 pkt 4 ustawy z 15 lipca 1987 r. o RPO w związku z art. 7 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego oraz zgodnie z art. 399 § 1 k.p.c., mając za podstawę skargi art. 401 pkt 2 k.p.c., tj. nieważność postępowania spowodowaną brakiem zdolności procesowej oraz brakiem należytej reprezentacji pozwanej V. M. T., Rzecznik Praw Obywatelskich wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 października 2023 r. w sprawie o sygn. akt XVI GC 605/23; oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów.
W dniu 3 października 2023 r. Sąd Okręgowy w W. wydał wyrok zaoczny w sprawie o sygn. akt XVI GC 605/23, na mocy którego zasądził od pozwanych J. T., P. T. i V. M. T. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 758.620,79 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy procentowej kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego, nie wyższej niż dwukrotność wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie, od 31 marca 2023 r. do dnia zapłaty, przy czym spełnienie świadczenia przez jedną z pozwanych zwalnia pozostałe, a odpowiedzialność P. T. i V. M. T. jest ograniczona do ich udziałów wynoszących 1/6 w nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą o numerze (…) oraz do kwoty 170.000,00 zł. Ponadto, zasądzono solidarnie od pozwanych na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 10.800,00 zł wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwotę 37.392,00 zł na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w W. wraz z odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem opłaty od pozwu, od której powód był zwolniony.
Wobec braku wniesienia sprzeciwu orzeczenie to stało się prawomocne z dniem 2 grudnia 2023 r. i w dniu 9 kwietnia 2026 r. została nadana mu klauzula wykonalności. Na podstawie ww. wyroku zaocznego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w W. prowadził postępowanie egzekucyjne pod sygn. GKm 14/26, które postanowieniem z dnia 3 czerwca 2026 r. zostało umorzone wobec spłaty całości zadłużenia. W toku postępowania dokonano zajęcia ustalonych rachunków bankowych dłużników, wierzytelności przysługującej dłużnikom z Urzędu Skarbowego oraz wynagrodzenia za pracę i świadczenia emerytalno-rentowego dłużnika V. M. T. Dokonane zajęcia wobec spłaty zadłużenia wskutek potrącenia środków z zajętych rachunków bankowych zostały uchylone. Pozwana V. M. T. złożyła własną skargę o wznowienie postępowania. Z ustaleń poczynionych przez RPO wynika, że została ona zarejestrowana przez Sąd Okręgowy w W. pod sygn. akt XXVI GC 454/26.
Po przeanalizowaniu wniosku złożonego przez pozwaną V. M. T. i akt postępowania prowadzonego przez Sąd Okręgowy w W., Rzecznik Praw Obywatelskich wskazała, że upatruje podstawy prawnej skargi w ziszczeniu się przesłanki określonej w art. 401 pkt 2 k.p.c., a więc nieważności postępowania spowodowanej brakiem zdolności procesowej oraz brakiem należytej reprezentacji strony pozwanej. Małoletnia pozwana nie była bowiem w toku procesu należycie reprezentowana, przez co w pełni zrealizowana została ustawowa podstawa wznowienia procesu określona w art. 401 pkt 2 k.p.c. Sąd orzekający w niniejszej sprawie przesłał odpis pozwu oraz odpis wyroku zaocznego bezpośrednio na adres matki wskazany w pozwie, co stanowiło rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i doprowadziło do całkowitego pozbawienia małoletniej możliwości obrony jej praw. Tym samym zaniechał zbadania zdolności procesowej małoletniej oraz prawidłowości jej reprezentacji, naruszając bezwzględny obowiązek wynikający z art. 86 k.p.c. w zw. z art. 64 § 1 k.p.c.
Mając na względzie przytoczone argumenty, Rzecznik Praw Obywatelskich uzasadniła konieczność niezwłocznego wznowienia postępowania zakończonego wadliwym, rażąco niesprawiedliwym wyrokiem zaocznym Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 października 2026 r. i wniosła jak we wstępie.