Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich

kasacja w sprawie zaniechania dokonania wszechstronnej analizy zarzutu apelacji prokuratora, dotyczącego wymiaru orzeczonej kary.

Działając na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia 28 czerwca 2022 r. (w sprawie ozn. sygn. akt II AKa 198/21), zmieniającego w części wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 27 stycznia 2020 r. (w sprawie ozn. sygn. akt II K 104/18) i wniósł o uchylenie wyroku Sądu II instancji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Apelacyjnemu w Ł. Jednocześnie zaskarżył powyższe orzeczenie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze na korzyść P. P.

Orzeczeniu temu zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 433 § 2 k.p.k., poprzez zaniechanie dokonania wszechstronnej analizy zarzutu apelacji prokuratora, dotyczącego wymiaru kary orzeczonej wobec P. P., a w konsekwencji błędne jego rozpoznanie i niesłuszne przyjęcie, że kara wymierzona skazanemu przez Sąd I instancji była rażąco łagodna, co skutkowało podwyższeniem wymiaru kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec P. P. i nadanie jej bardziej represyjnego charakteru, bez przekonującego wykazania dlaczego okoliczności dotyczące wymiaru kary wykazane przez Sąd I instancji nie mogą być uznane za decydujące.

Rzecznik wskazał na wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 27 stycznia 2020 r., zgodnie z którym dziewięciu współoskarżonych, w tym P. P. został uznany w pkt XV za winnego tego, że w 2003 roku, do przełomu lat 2003 i 2004, w C., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, czyniąc sobie z popełnienia tego przestępstwa stałe źródło dochodu, wziął udział w obrocie znaczną ilością środków odurzających w ten sposób, że sprzedał działającym wspólnie i w porozumieniu nie mniej niż 3 kg marihuany, to jest popełnienia przestępstwa z art. 56 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu pierwotnym, obowiązującym do dnia 8 grudnia 2011 r. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to na podstawie tych przepisów został skazany. Na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 2 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Sąd I instancji wymierzył mu karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 złotych. W pkt XVI wyroku na podstawie art. 70 ust. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii Sąd orzekł od oskarżonego P. P. na rzecz Stowarzyszenia MONAR nawiązkę w wysokości 5.000,00 zł na cele zapobiegania i zwalczania narkomanii. W pkt XVII wyroku na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 pkt 1 k.k. – w brzmieniu tych przepisów obowiązujących do 30 czerwca 2015 r. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec oskarżonego P. P. kary pozbawienia wolności Sąd I instancji warunkowo zawiesił na okres 4 lat tytułem próby.

Od powyższego wyroku apelację wnieśli m.in. prokurator i obrońca oskarżonego. Prokurator zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze na niekorzyść oskarżonych, w tym P. P. zarzucając rażącą niewspółmierność kary pozbawienia wolności wyrażającą się niezasadnym orzeczeniem wobec oskarżonego za czyn z pkt XV aktu oskarżenia kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z jednoczesnym warunkowym zawieszeniem wykonania orzeczonej kary na okres 4 lat tytułem próby. Wyrokiem z dnia 28 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Ł. zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do współoskarżonych, w tym oskarżonego P. P., wobec którego podwyższył wymiar kary pozbawienia wolności za przypisane mu w pkt XV przestępstwo do wysokości 2 lat i 6 miesięcy oraz uchylił rozstrzygnięcie zawarte w pkt XVII o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności, a w pozostałej części wyrok utrzymał w mocy. Od powyższego wyroku kasację wnieśli obrońcy skazanych, w tym P. P.

W opinii Rzecznika zaskarżone orzeczenie nie może się pozostać, albowiem dotknięte jest uchybieniem wskazanym w zarzucie kasacji. Zdaniem RPO Sąd Apelacyjny dopuścił się rażącej obrazy art. 433 § 2 k.p.k. w odniesieniu do zarzutu z apelacji oskarżyciela publicznego wywiedzionego w oparciu o art. 438 pkt 4 k.p.k., a dotyczącego wymiaru kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec P. P. Sąd odwoławczy rozpoznał ten zarzut w sposób pobieżny i powierzchowny, co skutkowało błędnym uznaniem go za zasadny. Apelacja prokuratora nie zawierała tego typu argumentów, które uzasadniałyby zmianę zaskarżonego orzeczenia w omawianym zakresie. Oskarżyciel w istocie nie powołał żadnych konkretnych – w odniesieniu do P. P. – okoliczności, które przemawiałyby za słusznością wywiedzionego zarzutu i jednocześnie warunkowały konieczność podwyższenia kary orzeczonej wobec skazanego.

Mając na względzie powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich uznał wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części za w pełni uzasadniony i wniósł jak we wstępie.