wystąpienie do Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w sprawie zainicjowania działań mających na celu uproszczenie procedur związanych z zawieraniem małżeństw przez cudzoziemców z dnia 2026-07-03.
wystąpienie do Podsekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych w sprawie zainicjowania działań mających na celu uproszczenie procedur związanych z zawieraniem małżeństw przez cudzoziemców.
Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpływają skargi dotyczące trudności z formalnościami w postaci wymaganej dokumentacji, na jakie napotykają cudzoziemcy np. pochodzenia koreańskiego czy słowackiego przy zawieraniu małżeństw w Polsce z obywatelami polskimi. Z ich analizy wynika, że brak odpowiednich dokumentów w niektórych zagranicznych porządkach prawnych stwarza problemy w procedurze zawarcia małżeństwa obywateli tych państw z obywatelami polskimi, co wymaga złożonej drogi i zaangażowania polskich sądów. Problem ten związany jest z koniecznością uzyskania dokumentów wprost potwierdzających, iż obywatel danego państwa może zawrzeć małżeństwo, w sytuacji gdy taki dokument nie jest przewidziany w porządku prawnym danego państwa.
Z analizy tego typu spraw podjętych w BRPO wynika, że aby dopuścić do zawarcia małżeństwa konieczne jest w ocenie poszczególnych organów zwrócenie się przez cudzoziemca do polskiego sądu celem zwolnienia go z obowiązku przedstawienia odpowiedniego dokumentu. W postępowaniu o zwolnienie cudzoziemca od złożenia dokumentu sąd na podstawie właściwego prawa ustala, czy osoba ta może zawrzeć małżeństwo. Rzecznik wskazała na rozwiązanie przyjęte przez Węgry, gdzie również nie wydaje się dokumentu o możliwości zawarcia małżeństwa przez obywatela węgierskiego. W państwie tym, po zniesieniu z dniem 1 marca 2013 r. instytucji zaświadczeń o możliwości prawnej zawarcia małżeństwa, wprowadzono nową formę dokumentu na potrzeby zwolnienia obywateli węgierskich z konieczności uzyskiwania zaświadczenia sądowego o możliwości prawnej zawarcia małżeństwa za granicą, w procedurze zawarcia małżeństwa przed polskim kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Jak przekazała Ambasada Węgier w Polsce, do potwierdzania braku przeciwwskazań dla zawarcia małżeństwa w omawianym trybie upoważniony jest węgierski urzędnik konsularny akredytowany w Warszawie i działający na podstawie przepisów prawa węgierskiego.
Mając na względzie powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich zwróciła się do Podsekretarza Stanu z prośbą o rozważenie zainicjowania działań ukierunkowanych na uproszczenie procedur związanych z zawieraniem małżeństw przez cudzoziemców, którzy chcą zawrzeć związek małżeński w Polsce, na wzór rozwiązań przyjętych przez Węgry.
W kontekście powyższego Sekretarz Stanu wskazał, że resort spraw wewnętrznych i administracji nie jest właściwy do podejmowania działań ukierunkowanych na przyjęcie przez inne kraje analogicznych rozwiązań do tych przyjętych przez Węgry. MSWiA sprawuje bowiem nadzór merytoryczny nad rejestracją stanu cywilnego w Polsce (nad działalnością wojewody w zakresie rejestracji stanu cywilnego).