Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



zgłoszenie udziału w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w sprawie wpisu danych nieletniej do Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dnia 2026-05-05.

Adresat:
Sąd Rejonowy
Sygnatura:
IV.511.193.2025
Data sprawy:
2026-05-05
Rodzaj sprawy:
przystąpienie do postępowania sądowego (PS)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Cywilnego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

zgłoszenie udziału w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w sprawie wpisu danych nieletniej do Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym.

Działając na podstawie art. 14 pkt 4 ustawy z 15 lipca 1987 r. o RPO w zw. z art. 7 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) i w zw. z art. 27 oraz 397 § 1 ustawy z 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, Rzecznik Praw Obywatelskich zgłosił udział w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w S. (sygn. akt lll Nkd 250/24). Jednocześnie wniósł o uzupełnienie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z 4 listopada 2024 r. poprzez orzeczenie o wyłączeniu zamieszczenia danych nieletniej O.S. oraz przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku o uzupełnienie postanowienia SR.

Rzecznik uzasadnił swój udział w postępowaniu wskazując na art. 9 ust. 5 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym. Zdaniem RPO przepisy u.p.z.p.s wyłączają zamieszczanie danych w Rejestrze w sytuacji popełnienia przez nieletniego czynu zabronionego z art. 200 § 1 k.k., jednakże nakazują automatyczne wpisanie do Rejestru osób, które takiego czynu nie popełniły, ale bez uprawnienia uzyskały dostęp do informacji dla niego nieprzeznaczonej, otwierając zamknięte pismo, podłączając się do sieci telekomunikacyjnej lub przełamując albo omijając elektroniczne, magnetyczne, informatyczne lub inne szczególne jej zabezpieczenie oraz w celu rozpowszechniania produkowały, utrwalały lub sprowadzały, przechowywały lub posiadały albo rozpowszechniały lub prezentowały treści pornograficzne z udziałem małoletniego albo związane z prezentowaniem przemocy lub posługiwaniem się zwierzęciem. Co więcej, usunięcie z Rejestru danych osobowych nieletniego, który popełnił czyn z art. 267 § 1 k.k. i 202 § 3 k.k., nastąpi po upływie 10 lat od ukończenia przez niego 18 roku życia.

Rzecznik wskazał na konieczność uzupełnienia postanowienia Sądu Rejonowego w S. z 4 listopada 2024 r., co jego zdaniem jest niezbędne dla ochrony praw obywateli – w tym przypadku nieletniej O. S., która dopuściła się zarzucanego czynu karalnego z art. 267 § k.k. i 202 § 3 k.k., polegającego na tym, że w okresie od stycznia 2024 r. do 24 maja 2024 r. w S. bezprawnie uzyskała dostęp do konta użytkownika portalu społecznościowego (…) o nazwie (…) i treści w nim zawartych, a następnie w celu rozpowszechnienia, skopiowała zdjęcie profilowe małoletniej pokrzywdzonej J. J., zmodyfikowała nagą sylwetkę i prezentowała treści pornograficzne z jej udziałem innym koleżankom ze szkoły. W opinii RPO nieletnia O. L. w sposób oczywisty nie stanowi tak daleko idącego zagrożenia dla bezpieczeństwa publicznego, że konieczne jest informowanie osób trzecich poprzez umieszczenie jej danych wrażliwych w Rejestrze Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (kolokwialnie określanym przez opinię publiczną jako ,,rejestr pedofilów"). Ponadto wpis do Rejestru jest sprzeczny z dobrem dziecka.

Wnioskując o przywrócenie terminu, Rzecznik wskazał na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym terminy dla podmiotów działających w interesie publicznym powinny być liczone od momentu powzięcia informacji o orzeczeniu. W postępowaniu dotyczącym nieletniej RPO nie uczestniczył, informację o nim uzyskał dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia.

Mając na uwadze powyższe, Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł zarówno o uzupełnienie postanowienia Sądu Rejonowego, jak i przywrócenie terminu do złożenia ww. wniosku o uzupełnienie postanowienia SR w S.