Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



kasacja w sprawie dozwolonej samopomocy w celu przywrócenia utraconego posiadania z dnia 2026-02-25.

Adresat:
Sąd Najwyższy
Sygnatura:
II.511.810.2025
Data sprawy:
2026-02-25
Rodzaj sprawy:
kasacja karna (RKK)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Karnego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

kasacja w sprawie dozwolonej samopomocy w celu przywrócenia utraconego posiadania.

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 28 października 2025 r. (sygn. akt V Ka 791/25) i zaskarżył ten wyrok w całości na korzyść A. B., P. B., D. M.

Wyrokowi temu Rzecznik zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k., polegającego na zaniechaniu przez Sąd odwoławczy należytego rozważenia i ustosunkowania się w uzasadnieniu wyroku do podniesionego w apelacji obrońcy zarzutu, dotyczącego działania przez obwinionych w ramach dozwolonej samopomocy w celu przywrócenia utraconego posiadania, wynikającej z art. 343 § 2 k.c.

Orzeczeniem Sądu I instancji, obwinieni za dokonanie rozbiórki ogrodzenia, która jednocześnie przyczyniła się do jego uszkodzenia, zostali ukarani karą grzywny oraz obowiązkiem zapłaty na rzecz pokrzywdzonego. Następnie Sąd odwoławczy utrzymał ten wyrok w mocy dodatkowo obciążając obwinionych kosztami procesowymi.

Sąd myląc posiadacza z właścicielem, przedstawił błędny pogląd, jakoby obwinionym nie przysługiwała ochrona posiadania w postaci dozwolonej samopomocy w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy wskazuje na spełnienie wszystkich przesłanek jej zastosowania. Podkreślić należy, że działanie w ramach dozwolonej samopomocy jest zachowaniem zgodnym z prawem i nie może być oceniane jako czyn niedozwolony, nawet jeżeli w jego wyniku doszło do wyrządzenia szkody. Obwinieni działając w celu przywrócenia stanu poprzedniego, uprawnieni byli do zastosowania takich środków, jakie w danej chwili były potrzebne, czyli również uszkodzenia mienia, jeżeli inny sposób jego usunięcia nie był możliwy.