Sprawy generalne Rzecznika Praw Obywatelskich



Wystąpienie do Minister Rodziny i Polityki Społecznej oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie naruszeń praw osób starszych w zakresie udostępniania dokumentacji osobowo-płacowej z dnia 2023-01-27.

Adresat:
Minister Rodziny i Polityki Społecznej
Sygnatura:
VII.6060.75.2021
Data sprawy:
2023-01-27
Rodzaj sprawy:
wystąpienie o charakterze generalnym (WG)
Nazwa zepołu:
Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego
Wynik sprawy:
Opis sprawy:

Wystąpienie do Minister Rodziny i Polityki Społecznej oraz Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie naruszeń praw osób starszych w zakresie udostępniania dokumentacji osobowo-płacowej.

Do Biura Rzecznika Praw Obywatelskich zwróciła się obywatelka, która skarżyła się na wyjątkowo długi czas (ponad 2 lata) oczekiwania na udostępnienie jej dokumentacji płacowej. Problem zaistniał, ponieważ dokumentacja ta przechowywana była przez prywatną firmę, która w pewnym momencie przestała wywiązywać się ze swoich obowiązków. Ostatecznie zasoby znajdujące się w pieczy firmy zostały przejęte przez Archiwum Państwowe. Zanim zostały one udostępnione obywatelom, archiwiści musieli poddać je pracochłonnemu procesowi porządkowania i konserwacji - w wyniku nierzetelnego przechowywania dokumenty były pomieszane i skażone czynnikami mikrobiologicznymi.

Na kanwie tej sprawy i wyjaśnień odpowiedzialnych organów Rzecznik dostrzegł, że w przypadku nieprawidłowego działania przedsiębiorców przechowujących dokumenty, organy nadzorujące ich działalność mają ograniczone możliwości działania. Czynności zmierzające do przejęcia dokumentacji są obarczone przeszkodami proceduralnymi, a przywracanie nieodpowiednio przechowywanych przez długi czas dokumentów dodatkowo opóźnia moment przekazania ich obywatelom.

W ocenie Rzecznika należy podjąć działania mające na celu zagwarantowanie osobom starszym starającym się o świadczenia emerytalne dostępu do przedmiotowych dokumentów w tym zapewnienia nieprzerwanego dostępu do wymaganej dokumentacji. RPO pozytywnie odniósł się m.in. do propozycji wprowadzenia regulacji dotyczących obowiązku sprawozdawczego nałożonego na przedsiębiorców, który ułatwiłby kontrolę nad przejęciem przechowywanej dokumentacji przez organy nadzoru, w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę, w tym ułatwiłby ustalenie nowego miejsca przechowywania dokumentów.

Zdaniem Rzecznika niezwykle ważne jest właściwe zabezpieczenie dokumentacji osobowo-płacowej i jej przejęcie, w przypadku zaprzestania prowadzenia działalności przez przedsiębiorcę lub zawieszenia jej prowadzenia.

RPO zwrócił także uwagę na problem z dostępem do dokumentacji osobowo-płacowej niezbędnej do nabycia prawa do emerytury, wskazując na potrzebę wprowadzenia zmian w rozporządzeniu z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe.

Wobec powyższego Rzecznik zwrócił się do Ministrów z prośbą o odniesienie się do przedstawionych uwag, a także propozycji zmian w zakresie obowiązujących przepisów dotyczących czasowego przechowywania dokumentacji osobowo-płacowej pracodawców.

 
Wystąpienie dołączone do tego dokumentu: